W jaki sposób nasze decyzje kształtują gospodarkę? Komentarz do Nagrody Nobla 2026 z ekonomii

Znamy laureatów Nagrody Nobla 2026 r. z ekonomii. Królewska Szwedzka Akademia Nauk nagrodziła Roberta E. Halla z Stanford University oraz Michaela Woodforda z Columbia University. 

O komentarz i wyjaśnienie roli badań laureatów poprosiliśmy specjalistę w dziedzinie ekonomii: dr hab. Dagmarę Bubel, prof. UJD z Katedry Ekonomii i Finansów Wydziału Prawa i Ekonomii UJD.

"Laureatami Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii w 2026 roku zostali amerykańscy ekonomiści Robert Hall i Michael Woodford. Uhonorowano ich za wkład w opracowanie mikroekonomicznych podstaw stabilizacji makroekonomicznej. Oznacza to wyjaśnienie, w jaki sposób decyzje gospodarstw domowych i przedsiębiorstw kształtują sytuację całej gospodarki oraz wpływają na skuteczność polityki gospodarczej.

Robert Hall wniósł istotny wkład w badania nad konsumpcją, analizując znaczenie oczekiwań dotyczących przyszłych dochodów dla bieżących decyzji o wydatkach i oszczędnościach. Jego prace pozwoliły lepiej zrozumieć, dlaczego reakcje konsumentów na zmiany podatków, dochodów czy stóp procentowych zależą również od ich przewidywań dotyczących przyszłości. Wskazały także na potrzebę uwzględniania sytuacji gospodarstw domowych, których ograniczone zasoby finansowe uniemożliwiają utrzymanie stabilnego poziomu konsumpcji.

Michael Woodford odegrał kluczową rolę w rozwoju modeli wyjaśniających zależności między polityką pieniężną, inflacją i aktywnością gospodarczą. W swoich badaniach podkreślał znaczenie oczekiwań uczestników rynku oraz wiarygodnej komunikacji banku centralnego dla skuteczności jego działań.         

Modele, do których powstania przyczynili się obaj laureaci, są wykorzystywane przez banki centralne i ministerstwa finansów do analizowania skutków decyzji gospodarczych. Nagrodzony dorobek dostarcza zatem podstaw do prowadzenia polityki służącej ograniczaniu inflacji, łagodzeniu wahań koniunktury i przeciwdziałaniu skutkom kryzysów."

--------------------------------------------------------------------------

Życiorys naukowy dr hab. D. Bubel, prof. UJD:

Dr hab. Dagmara Bubel, profesor Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie, pełni funkcję prodziekana ds. ogólnych Wydziału Prawa i Ekonomii. Przewodniczy również Radzie Dyscypliny Ekonomia i Finanse, uczestnicząc w kształtowaniu kierunków jej rozwoju naukowego. Jej zainteresowania badawcze koncentrują się na zarządzaniu organizacjami, ze szczególnym uwzględnieniem kapitału intelektualnego, wiedzy, informacji i komunikacji. W swoich pracach analizuje znaczenie potencjału pracowników dla realizacji strategii przedsiębiorstwa oraz funkcjonowania małych i średnich firm.

Istotne miejsce w jej dorobku zajmuje problematyka kultury organizacyjnej i jej roli w zarządzaniu zmianami. Podejmuje również zagadnienia gospodarki cyfrowej, wykorzystania technologii informacyjnych oraz związanych z nimi szans i zagrożeń dla organizacji. Jej badania obejmują także zarządzanie organizacjami non-profit.

Doświadczenie w zarządzaniu instytucjami naukowymi zdobywała między innymi jako dyrektor Biblioteki Głównej Politechniki Częstochowskiej. Jest autorką i współautorką monografii oraz artykułów naukowych poświęconych współczesnym koncepcjom i uwarunkowaniom zarządzania. Międzynarodowy wymiar jej działalności publikacyjnej potwierdzają współautorskie monografie anglojęzyczne wydane przez CRC Press. Główne kierunki jej zainteresowań badawczych znajdują odzwierciedlenie w następujących monografiach autorskich i współautorskich:

- Bubel, D. (2016), Zarządzanie kapitałem intelektualnym w organizacjach non-profit. Studium przypadku dla bibliotek publicznych, Wydawnictwo Wydziału Zarządzania Politechniki Częstochowskiej, Częstochowa.
- El Emary, I. M. M., Brzozowska, A., Bubel, D. (2020), Management of Organizational Culture as a Stabilizer of Changes: Organizational Culture Management Dilemmas, CRC Press.
- Brzozowska, A., Bubel, D., Nekrasenko, L. (2022), Organisation Management in the Digital Economy: Globalization Challenges, CRC Press.